Áp lực đô thị hóa, ngập úng và ô nhiễm nguồn nước đang đặt ra nhu cầu lớn về đầu tư hạ tầng thoát nước và xử lý nước thải tại Việt Nam. Trong bối cảnh đó, thị trường công nghệ môi trường được đánh giá còn nhiều dư địa phát triển, mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp cung cấp thiết bị và giải pháp ngành Nước.
Tồn tại khoảng trống trong hạ tầng xử lý nước thải
Cùng với quá trình đô thị hóa nhanh, vấn đề thoát nước và xử lý nước thải đang trở thành thách thức lớn đối với nhiều đô thị tại Việt Nam. Tình trạng ngập úng sau các trận mưa lớn cũng như ô nhiễm nguồn nước tại nhiều sông, hồ nội đô cho thấy hệ thống thoát nước vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển đô thị.
Tại Việt Nam, năng lực xử lý nước thải chưa theo kịp tốc độ phát triển đô thị.
Theo số liệu của Bộ Xây dựng, tỷ lệ người dân được cấp nước sạch tại Việt Nam đã đạt hơn 95%. Tuy nhiên, năng lực xử lý nước thải lại chưa theo kịp tốc độ phát triển đô thị.
Hiện nay, hệ thống thoát nước tại nhiều nơi vẫn còn đan xen giữa cống thoát nước cũ và cống thoát nước mới, nhưng cơ bản vẫn là hệ thống thoát nước chung được hình thành từ lâu, tiếp nhận đồng thời nước mưa và nước thải sinh hoạt nên khả năng tiêu thoát nước không đồng đều. Tỷ lệ thu gom nước thải đô thị hiện chỉ đạt khoảng 70%, song tỷ lệ xử lý mới chỉ khoảng 18%. Điều này đồng nghĩa với việc phần lớn nước thải sinh hoạt vẫn chưa được xử lý triệt để trước khi xả ra môi trường.
Mặt khác, cả nước hiện có 83 nhà máy xử lý nước thải đô thị với tổng công suất thiết kế khoảng 2,06 triệu m³ mỗi ngày. Tuy nhiên, công suất vận hành thực tế mới đạt gần một nửa, cho thấy sự thiếu đồng bộ giữa hệ thống thu gom và các công trình xử lý.
Theo các chuyên gia trong ngành Nước của Việt Nam, việc nâng cấp hệ thống thoát nước và đầu tư các nhà máy xử lý nước thải tập trung đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với nhiều đô thị nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Thị trường công nghệ xử lý nước thải còn nhiều dư địa
Trước áp lực ngập úng và ô nhiễm nguồn nước, nhiều đô thị lớn đang đẩy mạnh đầu tư các dự án hạ tầng thoát nước và xử lý nước thải. Đơn cử như tại Hà Nội, thành phố đang triển khai 10 dự án chống ngập khẩn cấp với tổng vốn gần 5.600 tỷ đồng, tập trung cải tạo hệ thống cống thoát nước, xây dựng hồ điều hòa và nâng công suất các trạm bơm nhằm tăng khả năng tiêu thoát nước khu vực nội đô.
Hà Nội gấp rút triển khai 10 dự án chống ngập trước mùa mưa 2026.
Việc triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn và yêu cầu thoát nước ngày càng cao kéo theo nhu cầu về giải pháp công nghệ trong thiết kế, xây dựng và vận hành hệ thống xử lý nước thải. Từ các thiết bị xử lý, hệ thống quan trắc môi trường cho đến các giải pháp quản lý vận hành thông minh, nhiều doanh nghiệp công nghệ đang có cơ hội tham gia vào chuỗi cung ứng của các dự án hạ tầng nước đô thị.
Trong bối cảnh đó, xu hướng ứng dụng công nghệ mới trong quản lý hệ thống thoát nước đang ngày càng được quan tâm. Các giải pháp giám sát từ xa, mô hình hóa hệ thống thoát nước đô thị hay công nghệ phát hiện tắc nghẽn, rò rỉ đường ống được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả vận hành và giảm thiểu rủi ro ngập úng.
Bên cạnh khu vực đô thị, nhu cầu đầu tư cho xử lý nước thải tại các khu công nghiệp cũng đang gia tăng. Theo thống kê, khoảng 95% khu công nghiệp và hơn 30% cụm công nghiệp trên cả nước đã được đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt yêu cầu. Tuy nhiên, nhu cầu nâng cấp công nghệ, mở rộng công suất và cải thiện hiệu quả vận hành vẫn còn rất lớn. Thực tế này mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp cung cấp công nghệ xử lý nước thải và giải pháp thoát nước đô thị.
